مصباح الهدی: هیئت مذهبی را می توان از مهمترین عناصر در پیروزی انقلاب اسلامی دانست. فعالیت ها، شعارها و راهپیمایی ها علیه رژیم منفور پهلوی غالباً توسط اهالی هیئات مذهبی سازماندهی و ساماندهی می شد و از مهمترین عناصر هیئات مذهبی، اهل منبر از شاخص ترین افراد برای اجرای این حرکات بوده اند.

به سبب آغاز ایام مبارک دهه فجر به سراغ یکی از همین اهل منبر رفتیم و سئوالاتی را پیرامون همین موضوع از ایشان پرسیدیم. حجت الاسلام شیخ محمود ریاضت ، نکاتی را مطرح کرد که در ادامه می خوانید:

227451_458

هیئت ها در مسیر انقلاب اسلامی از کجا وارد میدان شدند و با توجه به همان سخت گیری هایی که در رژم پهلوی وجود داشت، چه نقشی داشتند؟

حجت الاسلام ریاضت: شاید بتوان گفت هیئت های مذهبی نقش کلیدی و محوری در آغاز و ادامه و استمرار انقلاب اسلامی و پیروزی انقلاب اسلامی و حفظ دستاوردهای انقلاب پس از پیروزی انقلاب داشتند.

ما می دانیم که هیئت های مذهبی در غالب شعارهای حسینی شعارهای انقلاب را شکل می دادند، یعنی شعارهایی که توسط مردم علیه رژیم ستم شاهی سر داده می شد شعارهایی بود که بر اساس آنچه در هیئت های مذهبی و معرفتی که از امام حسین علیه السلام کسب کرده بودند همچون ظلم ستیزی، زیر بار ظلم و زور نرفتن. زیر بار زور نرفتن و قبول نکردن شکل گرفته است.

برای مثال، یکی از شعارهایی که در آغاز شروع نهضت اسلامی زیاد شنیده می شد این شعار در یک بیت است که یک مصراعش از امام حسین علیه السلام گرفته شده است و یکی از امام خمینی رحمت الله علیه که می گوید: “نهضت ما حسینیه رهبر ما خمینیه”. حرف در همین مصراع اول است که نهضت ما پایه و اساس و ریشه اش بر اساس قیام عاشورا و نهضت کربلا است. یعنی هر چه آموزه دارد بر اساس نهضت عاشورا است. ما می بینیم که خود امام خمینی رحمت الله علیه هم از همین قاعده استفاده می کنند و می فرمایند: خون بر شمشیر پیروز است.

با اینکه ما می دانیم رژیم ستمشاهی مسلح بوده است و برای منطقه هم قدرت محسوب می شد. کسی در مخیله اش خطور نمی کرد که بتوان با این رژیم در افتاد. ما می بینیم که با همه فشار و خفقانی که شاه درست کرده بود، هیئت ها با همکاری ای که داشتند زیر پرچم امام حسین علیه السلام ، هدف امام حسین علیه السلام را تبیین و به روز کنند. شاید بشود گفت: انقلاب اسلامی به روز شدن نهضت حسینی (علیه السلام) بود. یعنی پس از ۱۴۰۰ سال این نهضت به روز شد. با شعارهایی که در هیئت ها سال های سال نهادینه شده بود، تبیین و تفهیم شده بود و در انقلاب اسلامی این تئوری عملیاتی شد. اگر ما بخواهیم یک شبیه سازی به امروز کنیم باید بگوییم هیئت های مذهبی نقش پایان نامه و ارائه تز را داشتند. وجود انقلاب اسلامی در سال ۵۷ دفاع از آن تز و پایان نامه بود.

 عمده ترین محور شعار های هیئتی ها در آن دوران چه بود؟

حجت الاسلام ریاضت: نکته هایی که معمولا باعث می شد هیئت ها منسجم شوند این شعاری کاربردی بود. همان شعار “هیهات من الذله”. چون زیر بار ظلم رفتن و در مقابل ظلم سکوت کردن به حساب به نوعی ذلت است. این شعار هیهات من الذله من فکر می کنم چون با ذات و فطرت انسان ها هماهنگی دارد، انسان ها فطرتا ظلم ستیز و استکبار ستیز هستند، وقتی این شعار داده می شد همه حول این شعار دور هم جمع می شدند. این شعاری است که امام حسین علیه السلام در زمان خودشان می فرمودند، که هیئت ها باعث می شدند شور و حال عجیب را پیدا کنند و همه متحد شوند، چیزی که در انقلاب خیلی پررنگ بود و الان کمرنگ شده است، اتحاد هیئت های مذهبی با یکدیگر بود! که الان متاسفانه دیده می شود که به دلیل متامع مادی یا دیگر  مسائل باعث می شود بین هیئت ها تفرقه و جدایی حاصل می شود ولی در گذشته هیئت ها حول محور شعار ”  هیهات من الذله ” با یکدیگر متحد بودند.

227787_535

به نظر شما ، در حال حاضر، عمده مسائلی که در منبر بایستی مطرح شود، چه موضوعاتی می تواند باشد؟

حجت الاسلام ریاضت: عمده مطالب که در منابر باید مطرح شود این است که این را یک نهضت مستقل ندانیم باید این را وابسته به نهضت امام حسین علیه السلام ببینیم. در بعضی جاها دیده می شود که آن ماهیت حسینی را یا نمی خواهند بیان کنند یا دوست ندارند بیان کنند یا به نوعی می خواهند یک حرکت مستقل نشان بدهند در حالیکه امام رحمت الله علیه فرمودند: سیدالشهدا علیه السلام تکلیف ما را روشن کرده است. وقتی به امام گفتند کار سیاسی نکنید امام فرمودند: کار سیدالشهدا علیه السلام کار سیاسی است. ما باید این بعد را پررنگ کنیم. مقام معظم رهبری هم فرمودند: عاشورا یک منطق و تفکر است و این منطق حسینی همان منطق انقلاب اسلامی است. یعنی انقلاب اسلامی یک منطق جدا و جدید ندارد. منطق حسینی همان منطق انقلاب اسلامی است یعنی همان تفکر و فرهنگ عاشورایی است. اخیرا هم زیاد گفته می شود که فرهنگ عاشورایی باید داشته باشیم. فرهنگ عاشورایی همان پایه و اساس فرهنگ انقلاب اسلامی است که باید در منابر بیشتر بهش پرداخته شود.

بعضاً دیده می شود که بُعد احساس و عاطفه را درگیر می کنند. باید هیئات مذهبی از این بخش منطق بودن و یک تئوری و تز بودن، امام حسین علیه السلام حرکتش یک دکترین کامل است. این دکترین می تواند در اقشار مختلف با توجه به موقعیت زمان و مکان به روز شود. مثلا در ۱۴۰۰ سال پیش یک اتفاقی در دنیا افتاده است و باید به یک دید تاریخی بهش نگاه کرد! نه خیر! هر روز باید به روز شود و شاید علت زنده بودن نهضت حسینی هم همین است که اسلام را زنده کند و اسلام به واسطه نبوت پیامبر صلی الله علیه و آله ایجاد شد و با نهضت حسینی باقی ماند. این بقاء اسلام مربوط به بقاء نهضت حسینی است و نهضت حسینی هم با تبیین تئوری حسینی باقی می ماند، که هر روز بتواند به روز شود.

ان شالله خدا به ما کمک کند این مسئولیت را به نحو احسن انجام دهیم. بتوانیم هیئت هایمان را بر مبنای تفکر حسینی جلو ببریم. اگر این طور شود به فرمایش مقام معظم رهبری هیئت سکولار نخواهیم داشت.

ارزیابی شما از نقش هیئت های مذهبی در حفظ و تقویت راه امام و انقلاب اسلامی چیست؟

حجت الاسلام ریاضت: همان طور که در پیروزی انقلاب، شکل گیری و استمرار انقلاب هیئت ها نقش کلیدی و محوری داشتند در این مسئله هم در ادامه راه امام راحل، می توانند نقش خودشان را حفظ کنند منتهی اگر از آن اصلی که ذکر شد غافل نشوند.

تبیین منطق حسینی (علیه السلام)، و اینکه ما عاشورا را به عنوان منطق و تئوری عملیاتی قبول کنیم و عاشورا و امام حسین علیه السلام را صرفاً برای ابراز عاطفه و هیجان قرار ندهیم که آن هم در جای خودش مطلوب است. یعنی اگر ما بخواهیم عاشورا را تبیین کنیم در سه اصل منطق و تفکر، حماسه و رشادت و عاطفه و احساس بیان می کنیم، اما باید طوری باشد که عاطفه و احساس موارد دیگر را تحت الشعاع قرار ندهد. اگر بخواهند نقش خودشان را ادامه دهند راه امام و انقلاب اسلامی باشد، باید این دو اصل تفکر و منطق و حماسه و رشادت را زنده نگه دارند که مورد سوم هم با این دو اصل برقرار خواهد شد ولی اینکه فقط به احساسات و عواطف بپردازیم و از آن دو اصل غافل شویم آن وقت نقش ما را در ادامه راه امام کمرنگ خواهد کرد.

منبع:وارث